برش‌نگاری با گسیل پوزیترون|تخصصی ترین گفتار درمانی دربلوارشهرداری کرج 09121623463

دکتر گفتاردرمانی در کرج

برش‌نگاری با گسیل پوزیترون|تخصصی ترین گفتار درمانی دربلوارشهرداری کرج 09121623463

برش‌نگاری با گسیل پوزیترون[۱] (به انگلیسی: Positron Emission Tomography) که به اختصار پِت اسکن (انگلیسی: PET scan) گفته می‌شود، روشی نوین است که در علوم تشخیصی در فیزیک پزشکی به ویژه پزشکی هسته‌ایکاربرد پژوهشی فراوانی دارد. این سیستم جفت‌های اشعه گاما را که به‌طور غیرمستقیم توسط یک رادیونوکلئوتایس پوزیترون منتشر می‌شود تشخیص می‌دهد، بیشتر فلوئور 18 که به مولکول فعال زیست‌شناختی به نام رادیواکتیو معرفی می‌شود. سپس تصاویر سه بعدی از غلظت ردیابی درون بدن توسط تجزیه و تحلیل کامپیوتری ساخته می‌شود. در اسکنرهای PET-CT جدید، تصویربرداری سه بعدی اغلب با کمک یک سی تی اسکن در بیمار در همان جلسه در یک دستگاه انجام می‌شود. اگر مولکول ردیاب بیولوژیک فعال برای PET انتخاب شده باشد، (Fludeoxyglucose (FDG، یک آنالوگ از گلوکز است، غلظت ردیاب تصوير، فعالیت متابولیک بافت را نشان می‌دهد، زیرا آن را با جذب گلوکز منطقه منطبق می‌کند. استفاده از این تکرار برای کشف امکان متاستاز سرطان (به عنوان مثال، گسترش به قسمت‌های دیگر)، شایع‌ترین نوع اسکن PET در مراقبت‌های استاندارد پزشکی است (که نشان دهنده 90٪ اسکن‌های فعلی است). تله متابولیک مولکول رادیواکتیو گلوکز اجازه استفاده از اسکن PET را می‌دهد.[۲]

همان ردیاب نیز ممکن است برای بررسی PET و تشخیص انواع دمانس مورد استفاده قرار گیرد. اغلب موارد دیگر نشانگرهای رادیواکتیو، که معمولاً و نه همیشه برچسب با فلوئور -18 دارند، برای تصویرسازی غلظت بافت مولکول‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از معایب اسکنرهای PET، هزینه عملیاتی آن‌ها است.[۳]

روش کار

تصویری متابولیکی از مغز توسط مقطع نگاری با نشر پوزیترون

دستگاه متداولی که این روش را جهت تصویر برداری به کار می‌برد پت اسکن نام دارد و متشکل از چند هزار آشکارساز کوچک (از نوع Bismuth Germanium و Leutetium Orthosilicate) است که به‌صورت انطباقی (Coincidence detection) پرتوهای گاما ۵۱۱keV تولید شده از نابودی جفت‌های (pair annihilation) الکترون و پوزیترون از درون بدن بیمار آشکارسازی می‌کند.

در تصویربرداری با روش‌های هسته‌ای همانند PET، هر چند رزولوشن در مقایسه با CT بسیار پایین‌تر است، اما با این وجود فواید و امکانات بی‌نظیری در اختیارمان قرار می‌دهد:

  • ارائه تصویر از عملکرد(function) بخش‌های مختلف بدن و امکان دستیابی به اطلاعات متابولیکی و شیمیایی بدن
  • امکان تشخیص نواحی سرطانی و بدخیم در بافت‌های سلولی
  • امکان تشخیص و ردیابی ناهنجاری‌ها در فعالیت‌های سلولی پیش از آنکه تغییراتی در آناتومی اعضا به صورت محسوس، ایجاد کنند.

قیمت هر دستگاه تا دو میلیون دلار تخمین زده می‌شود[۴] و اخیراً این دستگاه‌ها با سی تی اسکن به صورت ترکیبی (PET/CT fusion) وارد بازار شده‌اند.

از آنجایی که برای آشکارسازی تلاشی جفتی احتیاج به رادیو ایزوتوپ‌های با نیمه عمر کمتر از دو ساعت می‌باشد، پت اسکن را اغلب در مجاورت یک دستگاه شتاب‌دهنده نصب می‌کنند. پر مصرف‌ترین این ایزوتوپ‌ها فلور-۱۸ است که نیمه عمر آن حدود ۱۱۰ دقیقه‌است. خرید و نصب این‌گونه شتاب‌دهنده‌ها خود حدود یک میلیون دلار هزینه دربردارد.[۴]

اسکن کامل PET بدن با استفاده از 18F-FDG. مغز و کلیه عادی برچسب گذاری می‌شوند و ادرار رادیواکتیو از تخریب FDG در مثانه دیده می شود. علاوه بر این، توده تومور متاستاز بزرگ از سرطان روده بزرگ در کبد دیده می‌شود.

تومورشناسی

اسکن PET با فلوئور ردیاب 18 (F-18) فلوریدوکسو گلوکوز (FDG)، به نام FDG-PET، به‌طور گسترده در انکولوژی بالینی استفاده می‌شود. این تکرر یک آنالوگ گلوکز است که توسط سلول‌های استفاده‌کننده از گلوکز و فسفریله شده توسط hexokinase (که فرم میتوکندری خود را در تومورهای بدخیم به سرعت در حال رشد افزایش می یابد) گرفته شده‌است. دوز معمولی FDG مورد استفاده در اسکن انکولوژیک یک دوز مؤثر 14 mSv دارد[۴] از آنجا که اتم اکسیژن که توسط F-18 جایگزینی برای تولید FDG برای مرحله بعدی متابولیسم گلوکز در همه سلول‌ها نیاز است، واکنش‌های بیشتری در FDG رخ نمی‌دهد. علاوه بر این، اکثر بافت‌ها (به استثنای کبد و کلیه قابل توجه است) نمی‌توانند فسفات اضافه شده توسط هگزوکیناز را حذف کنند. این بدان معنی است که FDG در هر سلولی که تا زمان رسیدن آن به طول می انجامد، به دام افتاده است، زیرا قندهای فسفریلیک شده به دلیل شارژ یونی آن‌ها نمی‌توانند از سلول خارج شوند. این نتایج رادیواکتیویته بافت‌های با جذب گلوکز بالا مانند مغز طبیعی، کبد، کلیه‌ها و اکثر سرطان‌ها را نشان می‌دهد. در نتیجه، FDG-PET می‌تواند برای تشخیص، تنظیم و نظارت بر درمان سرطانها، به ویژه در لنفوم هوچکین، لنفوم غیر هودکین و سرطان ریه استفاده شود. چند ایزوتوپ دیگر و رادیوتراپی‌ها به علت اهداف خاص انکولوژی معرفی می‌شوند. به عنوان مثال، متادومات [11C] با برچسب (11C-metomidate) برای تشخیص تومورهای منشاء آدرنوکورتیک استفاده شده‌است.[۵][۶] همچنین، FDOPA PET / CT (یا F-18-DOPA PET / CT) در مراکزی که آن را ارائه می‌دهند، جایگزینی حساس‌تر برای پیدا کردن و همچنین موضع‌گیری فئوکروموسیتوما نسبت به اسکن MIBG است.[۷][۸][۹]

تصویربرداری عصبی

مقاله اصلی: توموگرافی انتشار پوزیترون مغز

عصب شناسی: تصویر برداری عصبی PET مبتنی بر یک فرضیه است که مناطقی از رادیواکتیویت بالا با فعالیت مغز مرتبط است. غالبا به‌طور غیرمستقیم اندازه‌گیری جریان خون به قسمت‌های مختلف مغز که به‌طور کلی اعتقاد بر آن همبستگی است و با استفاده از تریسیکس اکسیژن 15 اندازه‌گیری شده‌است. به دلیل نیمه عمر 2 دقیقه، O-15 باید به‌طور مستقیم از یک سیکلوترون پزشکی استفاده شود که دشوار است. در عمل، از آنجا که مغز به‌طور معمول یک کاربر سریع از گلوکز است و از آنجایی که آسیب مغزی مانند بیماری آلزایمر به میزان قابل توجهی متابولیسم مغز گلوکز و اکسیژن را در کنار هم کاهش می‌دهد، FDG-PET استاندارد مغز، که میزان مصرف گلوکز را اندازه‌گیری می‌کند، همچنین ممکن است با موفقیت مورد استفاده قرار گیرد تا بیماری آلزایمر را از دیگر فرایندهای دمانس تشخیص دهد و هم‌چنین تشخیص زودهنگام بیماری آلزایمر. مزیت FDG-PET برای این کاربردها بسیار وسیع است. تصویربرداری PET با FDG همچنین می‌تواند برای تعیین محل تمرکز تشنج استفاده شود: تمرکز تشنج در طول اسکن اینترتیال به عنوان هیوم متابولیک ظاهر می‌شود. چندین رادیوتراپی (یعنی رادیولایگارد) برای PET ساخته شده‌است که لیگاندهای برای انواع خاصی از نوروپریپتورهای مانند [11C] راکلوپرید، [18F] فاللیپرید و F-18] desmethoxyfallpride] برای گیرنده‌های dopamine D2 / D3،[11C] McN 5652 و [11C]

DASB برای انتقال‌دهنده‌های سروتونین، 18F] Mefway] برای گیرنده‌های سروتونین [5HT1A، [18F نایفن برای گیرنده‌های استیل کولین نیکوتین یا آنزیم (به عنوان مثال 6-FDOPA برای آنزیم AADC). این عوامل اجازه می‌دهد تجسم استخرهای نورولوژیک را در زمینه چندین بیماری‌های نوروپزشکی و نورولوژیک تجویز نمایند.

توسعه تعدادی از پرونده‌های جدید برای تصویربرداری PET in vivo PET در مغز انسان، تصویربرداری آمیلوئید را در آستانه استفاده بالینی به ارمغان آورده‌است. اولین پروژه‌های تصویربرداری آمیلوئید در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس و در دانشگاه پیتزبورگ توسعه یافته‌است. این پروب‌های تصویربرداری آمیلوئید تجسم پلاکت‌های آمیلوئیدی را در مغز بیماران آلزایمر اجازه می‌دهد و می‌تواند به پزشکان در تشخیص بالینی پیش از مرگ و پیشگیری از AD کمک کند و در ایجاد درمان‌های جدید ضد آمیلوئید کمک کند. (11C]PMP (N-[11C]methylpiperidin-4-yl propionate] یک رادیو دارو جدید است که در تصویربرداری PET استفاده می‌شود تا فعالیت سیستم انتقال دهنده عصبی استیل کولینرژیک را با عمل به عنوان یک بستر برای استیل کولین استراز به اثبات رساند. معاینه پس از مرگ بیماران مبتلا به AD نشان دهنده کاهش سطح استیل کولین استراز است. 11C] PMP] برای نقشه برداری فعالیت استیلکولین استراز در مغز استفاده می‌شود که می‌تواند به تشخیص AD کمک کند و به مراقبت از درمان‌های AD کمک کند.[۱۰] Avid Radiopharmaceuticals داراي ترکیباتی به نام فلوربتاپیر است که از رادیونوکلئید فلوئور -18 طولانی مدت برای تشخیص پلاک‌های آمیلوئید با استفاده از اسکن PET استفاده می‌کند.[۱۱]

عصب شناسی / علوم اعصاب شناختی: برای بررسی ارتباط بین فرآیندهای خاص روانشناختی یا اختلالات و فعالیت مغز.

روانپزشکی: ترکیبات متعددی که به صورت غیر اختصاصی به روانپزشکان بیولوژیک وابسته هستند، با C-11 یا F-18 تشخیص داده شده‌اند. گیرنده‌های اپیدمی (mu) و دیگر سایت‌ها با موفقیت در مطالعات با استفاده از رادیولایگندهایی که به گیرنده‌های (dopamin (D1، D2،[۱۲][۱۳] گیرنده مجدد جذب می‌شوند، گیرنده‌های سروتونین (5HT1A، 5HT2A، گیرنده مجدد واکنش پذیر) افراد انسانی مطالعات انجام شده در حال بررسی وضعیت این گیرنده‌ها در بیماران نسبت به کنترل‌های سالم در اسکیزوفرنیا، سوء مصرف مواد، اختلالات خلقی و سایر شرایط روحی است.

Related posts