آدرس تخصصی ترین گفتار درمانی در کرج:بیماری هپاتیت: علتها، علایم، درمان و پیشگیری
واکسن هپاتیت B برای افراد زیر توصیه میشود:
تمامی نوزادان
نوجوانان زیر ۱۸ سالی که واکسن هپاتیت B را در هنگام نوزادی دریافت نکردهاند
افرادی که شغلشان طوری است که مدام در معرض خون یا مایعات بدن قرار میگیرند
ساکنان و کارکنان موسسههای نگهداری از افراد معلول
بیمارانی که همودیالیز کلیه انجام میدهند
افرادی مبتلا به هموفیلی و دیگر بیمارانی که فاکتورهای انعقاد خون دریافت میکنند
افراد دارای تماس با نزدیکان و شرکای جنسی مبتلا به هپاتیت B
مسافرانی که بیش از ۶ ماه را در مناطقی با میزان بالای عفونت هپاتیت B میگذارنند
مصرفکنندگان تزریقی مواد مخدر و شرکای جنسی آنها
مردانی که دارای رابطه جنسی با مردان دیگر هستند و زنانی که دارای چندین شریک جنسی هستند
زندانیانی که بهمدت طولانی در مراکز اصلاح و تربیت نگهداری میشوند
همهی زنان باردار باید یک آزمایش خون برای آنتیبادی آنتیژن سطح ویروس هپاتیت B انجام دهند. زنانی که آزمایش آنها از نظر ویروس هپاتیت B مثبت باشد، دارای خطر انتقال ویروس به فرزند طی زایمان هستند و باید نوزادان متولدشده از این مادران علاوه بر واکس هپاتیت B، HBIG را نیز دریافت کنند. دلیل اینکه باید هم ایمونوگلوبولین و هم واکسن داده شود، این است که حتی اگر واکسن هپاتیت B بتواند ایمنی فعال بلندمدتی ایجاد کند، ولی برای این کار چند هفته یا چند ماه زمان لازم است. تا زمانی که ایمنی فعال توسعه پیدا کند، آنتیبادیهای موقت و غیرفعال حاصل از HBIG میتواند از نوزاد محافظت کند.
افراد واکسینهنشده قرار گرفته در معرض مواد آلوده شده با هپاتیت B (مانند کارکنان مرکز سلامتی که توسط یک سوزن آلوده شدهاند) نیز علاوه بر واکسن هپاتیت B به HBIG نیز نیاز دارند.
هپاتیت C و D
در حال حاضر واکسنی برای هپاتیت C وجود ندارد. تولید چنین واکسنی بهعلت وجود ۶ فرم مختلف (ژنوتیپ مختلف) از ویروس هپاتیت C دشوار است. برای هپاتیت D هم واکسنی موجود نیست، اگرچه واکسنهای HBV میتوانند از ابتلای یک فرد سالم به هپاتیت D هم جلوگیری کنند زیرا ویروس هپاتیت D برای تکثیر در بدن نیاز به حضور HBV دارد.
پیشآگهی هپاتیت ویروسی چگونه است؟
پیشآگهی (پیشبینی آینده بیماری) هپاتیت ویروسی برای بیشتر بیماران خوب است؛ هرچند این پیشبینی تا حدودی بستگی به ویروس عفونی کننده دارد. برای مثال بیمارانی که هپاتیت مزمن میگیرند بهعلت پتانسیل توسعهی سیروز، ناراسایی کبدی، سرطان کبد و گاها مرگ، دارای یک پیشآگهی بد هستند. نشانههای هپاتیت ویروسی نظیر خستگی، اشتهای ضعیف، حالت تهوع و زردی معمولا طی چند هفته یا چند ماه بدون هیچ درمان خاصی فروکش میکند. عملا تمام بیماران دارای عفونت حاد HAV و اکثر افراد بالغ (بیش از ۹۵ درصد) با HBV حاد کاملا بهبود پیدا میکنند. بهبود کامل از هپاتیت ویروسی به این معنا است:
ویروس هپاتیت توسط دستگاه ایمنی کاملا از کبد حذف میشود
التهاب کبد فروکش میکند
بیمار در برابر عفونت همان ویروس در آینده مصونیت مییابد
بیمار نمیتواند عفونت را به دیگران انتقال دهد
متاسفانه همهی بیماران مبتلا به هپاتیت ویروسی، بهبودی نمییابند. ۵ تا ۱۰ درصد از بیماران با عفونت HBV حاد و حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد بیماران مبتلا به عفونت HCV حاد، درگیر هپاتیت مزمن خواهند شد. بیمارانی (حدود ۰/۵ تا ۱ درصد) که به هپاتیت فولمینانت دچار میشوند دارای نرخ مرگومیر ۸۰ درصدی هستند. عفونتهای مزمن HCV علت اصلی پیوند کبد هستند.
هپاتیت غیر ویروسی چیست؟
هپاتیت غیر ویروسی یک التهاب کبدی است که میتواند موجب ایجاد سیروز، سرطان کبد، ناراسایی کبد و مرگ شود. سه نوع هپاتیت غیر ویروسی وجود دارد:
هپاتیت سمی که توسط مواد شیمیایی، داروها (تجویزی و غیر تجویزی) و مکملهای غذایی ایجاد میشود.
هپاتیت الکلی که در اثر مصرف زیاد الکل، ایجاد میشود.
هپاتیت خودایمنی که در اثر حمله سیستم ایمنی به کبد ایجاد میشود. به دلایل ناشناختهای سیستم ایمنی میتواند به کبد حمله کرده و موحب ایجاد التهاب، جراحت، سرطان و نارسایی کبد شود. برخی بیماریها و مواد سمی خاص و داروها هم میتوانند موجب این وضعیت شوند.
علایم هپاتیت سمی طی چند ساعت، چند روز یا چند ماه پس از قرار گرفتن در معرض ماده سمی بروز میکنند و میتواند شامل این موارد باشد: زردی، درد شکمی، حالت تهوع و استفراغ، ادرار تیره، خارش و بثورات جلدی، خستگی، از دست دادن اشتها. مصرف بیش از اندازهی استامینوفن نیز میتواند موجب نارسایی کبد و حتی مرگ شود. این دارو موجب حالت تهوع، تعریق، استفراغ، درد در بخش بالای شکم یا کما میشود.
تشخیص هپاتیت غیر ویروسی
برای تشخیص هپاتیت غیر ویروسی، پزشک با پرسیدن شرححالی از بیمار یک معاینهی فیزیکی انجام میدهد. در ادامه اقداماتی نظیر آزمایشهای تصویربرداری (اولتراسوند، MRI یا سیتیاسکن) و نمونهبرداری (بیوپسی) از بافت کبد ممکن است، انجام شود. هپاتیت خودایمنی با آزمایشهای خونی تشخیص داده میشود. گاهی اوقات هم به نمونهبرداری از کبد نیاز است. روش درمان، تجویز دارویی برای متوقف کردن سیستم ایمنی در حمله به کبد است. اگر آسیب کبد جدی باشد ممکن است نیاز به پیوند کبد باشد.
روش درمان هپاتیت سمی میتواند شامل موارد زیر باشد:
قرار نگرفتن در معرض مادهای که مسبب آن بوده است.
استفاده از دارو
پیوند کبد
برای درمان علایم، پزشک ممکن است دارویی (کورتیکواستروئید) برای کاهش التهاب کبد تجویز کند یا اینکه ممکن است نیاز به بستری بیمار باشد. اگر فردی دچار هپاتیت الکلی باشد باید کاملا مصرف الکل را متوقف کند تا از بدتر شدن بیماری و مرگ جلوگیری شود.
مصرف دارو تنها در صورت تجویز شدن و آن هم به اندازهای که لازم است.
کاهش تعداد داروهای مصرفی در صورت امکان؛ این امر شامل مکملها نیز میشود.
پرهیز از مصرف الکل به ویژه اگر فرد در حال مصرف دارو و بخصوص استامینوفن باشد.
اگر فردی با مواد شیمیایی خطرناک کار میکند، حتما به توصیهها و هشدارها در خصوص آن مواد توجه کند و در صورت قرار گرفتن در معرض آنها حتما اقدامات بهداشتی و پزشکی لازم را انجام دهد.
