زخم پای دیابتی |بهترین وتخصصی ترین مرکزاختلال یادگیری درخیابان بهار کرج 09121623463

دکتر گفتاردرمانی در کرج

زخم پای دیابتی |بهترین وتخصصی ترین مرکزاختلال یادگیری درخیابان بهار کرج 09121623463

زخم پای دیابتی یکی از عوارض قابل توجه دیابت است و بیشترین قسمت عوارض پای دیابتی را تشکیل می‌دهد. حدود ۱۵ درصد مبتلایان به دیابت گرفتار زخم پای دیابتی می‌شوند و حدود ۸۴ درصد موارد قطع قسمت انتهایی پا را تشکیل می‌دهد.[۱] در طی ۲۰ سال اخیر افزایش مرگ و میر ناشی از دیابت بیشتر ناشی از عوارض عروقی دیابت بوده است که شامل درگیری عروق ریز مانند درگیری‌های کلیه و رتینوپاتی و درگیری عروق بزرگ شامل عروق انتهای اندام تحتانی که به دنبال آن اختلال در فرایند ترمیم زخم رخ می‌دهد.

مکانیسم ایجاد زخم پای دیابتی

دیابت با چند مکانیسم موجب زخم پای دیابتی می‌شود. معمولاً علت اصلی ایجاد زخم فقدان حس درد در زمینه نوروپاتی است. از طرفی دیگر خود نوروپاتی پوست پا را خشک و شکننده می‌کند و استعداد ترک برداشتن پوست را افزایش می‌دهد. از طرف دیگر به علت اختلال سیستم ایمنی، ساز و کار مقابله با میکروب‌ها در افراد دیابتی اختلال دارد و زخم افراد دیابتی در عفونی شدن قرار دارد. از طرف دیگر به علت درگیری عروقی، خون رسانی به بافت‌های آسیب دیده مختل است و همین ترمیم بافت را با اختلال مواجه می‌کند.

علل ایجاد زخم دیابتی

زخم های دیابتی در افرادی که دچار بیماری دیابت هستند، اغلب به دلایل زیر ایجاد می شود:

  • گردش ضعیف خون در بدن: گردش خون ضعیف جزو بیماری های عروقی محسوب می شود. در پی این بیماری خون به طور موثر به سمت پاهای فرد جریان نمی یابد. گردش خون ضعیف یکی از دلایل شایع بروز زخم در افراد دیابتی، مخصوصا در قسمت پاها محسوب می شود.
  • قند خون بالا ( هیپرگلیسمی ): میزان قند خون بالا روند بهبود زخم ها را به طور چشمگیری کاهش می دهد. بنابراین لازم است توجه کنید که مدیریت قند خون بسیار ضروری است. در پی این موضوع باید بدانید که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به سایر افراد مبتلا به دیابت، زمان بیشتری را برای مبارزه با زخم پای دیابتی و زخم های عفونتی می گذارند.
  • آسیب های عصبی: آسیب های عصبی یک خطر بسیار بزرگ برای افراد دیابتی محسوب می شود. آسیب عصبی منجر به از دست دادن حس در پاهای فرد می شود.ابتدا به هنگام آسیب عصب ها ممکن است فرد دچار درد پا شود. اما به مرور این موضوع سبب کاهش حساسیت پا به درد و زخم خواهد شد. به طوری که اگر فرد در معرض زخم پا باشد، هیچ حس و دردی را احساس نخواهد کرد.
  • زخم شدن پا به وسیله شی خارجی
  • پوست خشک: پوست خشک در بین افراد مبتلا به دیابت بسیار شایع است. زمانی که پوست بدن بسیار خشک باشد، پوست و بافت پاها بیشتر در معرض ترک خوردن و زخم شدن می باشد.

پیشگیری

مهمترین اقدام پیشگیری از ایجاد زخم است.

  • جلوگیری از تحت فشار قرار گرفتن نقاطی از پا که معمولاً تحت فشار قرار می‌گیرند.
  • جلوگیری از سوختگی پای دیابتی به وسیله دوری از وسایل گرمازا
  • مرطوب نگه داشتن پاها به وسیله وازلین و مرطوب کننده‌ها
  • شستن پاها هر شب با آب ولرم
  • جوراب و کفش تنگ پوشیده نشوند
  • محافظت از پا در نزدیک شدن به اگزوز موتور سیکلت، بخاری، کرسی و وسایل داغ که باعث ایجاد التهاب و زخم می‌شود.
  • کنترل قند خون به عنوان مهمترین عامل جهت جلوگیری از ایجاد زخم می باشد.[۲]

اقدامات درمانی

برای جلوگیری از عفونت زخم دیابتی و تسریع بهبود آن باید چند کار را انجام دهید:

  1. بسرعت درمان زخم را آغاز کنید: اگر بعد از جراحت و ایجاد زخم میکروب روی پوست بنشیند حتی اگر زخم بسیار کوچک هم باشد عفونت می کند.
  2. زخم را تمیز کنید: زخم ایجاد شده را زیر آب بشویید تا آلودگی آن از بین برود. از صابون، آب اکسیژنه یا بتادین برای شستن و تمیز کردن زخم استفاده نکنید زیرا باعث سوزش زخم می شوند. کمی پماد آنتی بیوتیک روی زخم خود بمالید تا عفونت نکند و روی زخم را با گاز استریل، چسب زخم یا پانسمان تمیز بپوشانید. هر روز پانسمان خود را تعویض کنید و اطراف زخم را با صابون بشویید.
  3. نزد پزشک بروید: پزشک با معاینه زخم کوچک پوستی از ایجاد مشکلات جدی و خطرناک بعد از آن جلوگیری می کند.
  4. روی زخم فشار نیاورید: اگر زخم زیر پا ایجاد شده است تا حد امکان از وارد آمدن فشار به این قسمت جلوگیری کنید تا زخم بهبود یابد. زیرا پای بیماران دیابتی زیاد دچار تاول، پینه و زخم می شود.

بهبود زخم یک پروسه پیچیده است که در پاسخ به آسیب ایجاد می گردد. پاسخ به آسیب با فعالیت یکپارچه ی بافت های مختلف در ناحیه آسیب دیده آغاز و شامل فرآیند هموستازی، التهاب، تکثیر سلولی و بازسازی است. این فرآیند ها با یکدیگر هم پوشانی دارند و نیاز به تلاش مشترک بافت های مختلف می باشد و شامل تجمع پلاکت ها، لخته شدن خون، تشکیل فیبرین ها، پاسخ التهابی به آسیب و… است (۱۱). چنانچه به دیابت مبتلا هستید نباید از زخم های کوچک و سطحی چشم پوشی کنید زیرا حتی همین زخم ها احتیاج به مراقبت های پزشکی دارند. ایجاد این نوع جراحت ها در افراد عادی مسئله کوچکی است اما اگر به دیابت مبتلا هستید حتما برای درمان آن باید اقدام کنید و اگر از چگونگی مراقبت از زخم های کوچک مطلع باشید از ایجاد عفونت در محل جراحت جلوگیری خواهید کرد. از آنجایی که زخم بیماران دیابتی معمولا روند طبیعی درمان را به خوبی طی نمی کند و التهاب زخم به طور غیر طبیعی افزایش می یابد، میزان تکثیر و رشد باکتری ها بیشتر شده و به مرور توانایی طبیعی بدن برای بازسازی و ترمیم زخم کاهش می یابد (۱۴). بنابراین درمان صحیح و به موقع در این بیماران حائز اهمیت است. از طرفی جلوگیری از قطع عضو نه تنها برای بیمار دیابتی بلکه برای جامعه از لحاظ منافع مستقیم و غیر مستقیم اقتصادی اهمیت ویژ ای دارد (۱۲). قطع عضو سیاه شده بیمار دیابتی در اثر عفونت، درمان قطعی این عارضه نمی باشد و با قطع عضو سیاه شده، عفونت به طور کامل از بدن بیمار تخلیه نمی شود. عفونت نه تنها در موضع سیاه شده بلکه در قسمت بالای این عضو نیز پراکنده شده است. در نتیجه قطع عضو نمی تواند منجر به درمان و بهبودی فرد گردد .

 

Related posts